راهنمای کامل الزامات و نکات نظارتی برق ساختمان (مطابق با تاییدیه نظام مهندسی)

✅ راهنمای کامل الزامات و نکات نظارتی برق ساختمان (مطابق با تاییدیه نظام مهندسی)

الزامات و نکات نظارتی برق ساختمان

برق ساختمان یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های تأسیسات ساختمانی است که اجرای اصولی آن مستقیماً بر امنیت ساکنان، دوام تجهیزات، و اخذ تاییدیه نظام مهندسی تاثیرگذار است. رعایت الزامات فنی و نظارتی در مراحل برق‌کشی ساختمان، از پیش‌نیازهای اساسی دریافت پایان‌کار محسوب می‌شود.

در این مقاله به بررسی کامل قوانین نظارتی و استانداردهای برق ساختمان مطابق با ضوابط سازمان نظام مهندسی ساختمان پرداخته‌ایم.

الزامات و نکات نظارتی برق ساختمان

📍 1. موقعیت مناسب نصب کلید و پریز در ساختمان

• نصب پریز برق در حمام و دستشویی به طور کامل ممنوع است.
• در آشپزخانه، پریز باید حداقل ۶۰ سانتی‌متر با سینک فاصله داشته باشد.
• فاصله کلیدها از کف: ۱۱۰ سانتی‌متر (در حمام، پارکینگ و پشت‌بام نیز همین مقدار الزامی است)
• فاصله پریزها از کف: حداقل ۳۰ سانتی‌متر و در آشپزخانه و پارکینگ ۱۱۰ سانتی‌متر.
• فاصله از شیر گاز:
  • بالای شیر: حداقل ۵۰ سانتی‌متر
  • اطراف یا زیر شیر: حداقل ۱۰ سانتی‌متر

⚠️ 2. رعایت استانداردهای ایمنی تجهیزات برق

• نصب کلید محافظ جان (RCD/RCCB) با حداکثر جریان نشتی ۳۰ میلی‌آمپر اجباری است.
• استفاده از تجهیزات با استاندارد IP44 در مکان‌های مرطوب (حمام، پشت‌بام) الزامی است.
• چراغ حمام باید حداقل ۱.۵ متر از دوش فاصله داشته باشد و با واشر نسوز نصب شود.
• نصب فن در حمام تنها در صورت داشتن IP44 واقعی مجاز است.
• استفاده از پریز ضد آب IP44 در فضاهای باز مانند پارکینگ و بام الزامی است.

⚡ 3. اجرای اصولی سیستم ارتینگ (چاه ارت)

• چاه ارت باید توسط شرکت دارای تاییدیه رسمی اجرا شود.
• مقاومت الکترود ارت نباید از ۲ اهم بیشتر باشد.
• دریافت کارتکس چاه ارت برای تایید نهایی ضروری است.
• استفاده از اجسام فلزی به عنوان ارت ممنوع است.

🧰 4. استاندارد سیم‌کشی و کابل‌کشی در برق ساختمان

• سیم‌کشی تمام لوله‌های برق باید سه‌ سیمه باشد:
  • روشنایی: 1.5×3 میلی‌متر مربع
  • پریزها: 2.5×3 میلی‌متر مربع
• کابل اصلی واحدها: 6×3 میلی‌متر مربع
• سیم کولر گازی: 4×3 میلی‌متر مربع | کولر آبی: 2.5×3 میلی‌متر مربع
• سیم برق اصلی از کنتور تا تابلو: مفتولی و مقاوم باشد.
• استفاده از سرسیم و ترمینال پیچی در تابلو برق الزامی است.

⚙️ 5. تابلو برق، فیوز و اتصالات مجاز

• ارتفاع نصب تابلو فیوز: ۱۷۰ سانتی‌متر از کف تمام‌شده
• فاصله از لوله‌های آب و گاز: حداقل ۱۵۰ سانتی‌متر
• نکات داخل تابلو برق:
  • اتصال نول به ترمینال (نه نوارچسب)
  • استفاده از شینه ارت برای سیم ارت
  • حداکثر دو سیم در هر پیچ
  • فاز باید به کنتاکت کف سرپیچ لامپ و سمت راست پریز متصل شود
• فیوز مناسب:
  • روشنایی: حداقل ۱۰ آمپر
  • پریزها: حداقل ۱۶ آمپر
  • هر فیوز نهایتاً ۱۲ پریز را پوشش دهد.

الزامات و نکات نظارتی برق ساختمان

🏊‍♂️ 6. الزامات خاص در فضاهای مرطوب و ویژه

• حمام، سونا، استخر:
  • استفاده از ترانس ایزوله یا ولتاژ زیر ۵۰ ولت الزامی است.
  • در صورت وجود وان، یک کلید محافظ جان جداگانه نصب شود.
  • کلیه تجهیزات (فن، چراغ) باید IP44 و ضد رطوبت باشند.

🛠️ 7. توصیه‌های فنی و اجرایی مهم

• از برقکاران دارای گواهینامه فنی حرفه‌ای استفاده شود.
• اجرای هم‌بندی اصلی و اضافی برای هم‌ولتاژسازی تجهیزات ضروری است.
• بارهای سنگین مانند کولر، پمپ آب، پکیج و… باید فیوز مجزا داشته باشند.
• ارتفاع نصب کلید فن: ۱۲۰ سانتی‌متر از کف تمام‌شده
• سیم تلفن و آیفون: حداقل قطر ۰.۶ میلی‌متر (نوع شیلددار توصیه می‌شود)
• رعایت حریم شبکه برق:
  • 220/380 ولت: حداقل ۱.۵ متر
  • 20 کیلوولت: حداقل ۳ متر فاصله از بنا

الزامات برق ساختمان، شرط لازم برای ایمنی و تاییدیه نهایی

رعایت اصول فنی و استانداردهای نظارتی در برق‌کشی ساختمان، علاوه بر اخذ تاییدیه نهایی از نظام مهندسی، ضامن امنیت ساکنین، کاهش خطرات احتمالی و افزایش طول عمر تجهیزات برقی است. توصیه می‌شود که همواره از متخصصان مجرب و شرکت‌های دارای مجوز معتبر در اجرای پروژه‌های برقی بهره گرفته شود.

راهنمای جامع تست چاه ارت

مشاوره رایگان بازرسی فنی و ایمنی